Een special over zelf te maken gefermenteerde dranken : kombucha en waterkefir - deplukheyde.be

Wat is Kombucha?

Kombucha is een licht sprankelende, friszure drank op basis van gefermenteerde thee.

De fermentatie gebeurt met behulp van een SCOBY (Symbiotic Culture Of Bacteria and Yeast).

Het resultaat is een drankje met organische zuren, probiotica en een beetje cafeïne (verdwijnt deels tijdens de gisting).

Wat is een SCOBY

Een dikke, gelatine-achtige “pannenkoek” die bovenop de vloeistof drijft.

Bevat de bacteriën en gisten die de fermentatie doen.

Elke brouwbatch vormt meestal een “baby-SCOBY”.  Dit zie je als lagen.

 

Basisrecept voor ± 1,5 liter kombucha

Ingrediënten en benodigdheden

  • 1,5 liter water
  • 10 g zwarte of groene thee
  • 60 a 100 g suiker (oorspronkelijk recept 100g)
  • 1 SCOBY en ±150 ml startervloeistof (kombucha van vorige batch of ongepasteuriseerde winkel-kombucha)
  • Een bokaal van +- 2 liter
  • Optioneel een filter (plastic koffiefilter gaat prima)

Tip: De basisregel is 5 a 8g theeblaadjes  en 50 a 80g suiker , per liter dat je maakt.  Probeer eens verschillende hoeveelheden en soorten thee.

Stappen

  • Breng 1,5 l water aan de kook.
  • Laat de thee 10–20 minuten trekken, verwijder dan de blaadjes/zakjes.
  • Roer de suiker erdoor tot alles opgelost is.
  • Laat afkoelen!! (<30 °C). Anders gaan de bacteriën en gisten dood.
  • Giet alles in de grote bokaal of je gistingsvat naar keuze. Optioneel kan je hier je filter gebruiken
  • Voeg SCOBY + startervloeistof toe.
  • Dek af met een doek (niet luchtdicht). Een vel keukenrol en een rekker werkt prima.

Tip: Heb je geen grote theepot, dan kan je ook een straffe thee maken met minder water. Nadat de suiker is toegevoegd en opgelost, kan je aanlengen met koud water.

Wanneer is het klaar

Na een dag of twee zou je meer en meer bubbeltje moeten zien, het proces is vertrokken.

In wezen is deze klaar na 5 a 7 dagen.  Maar het hangt af van hoe fit de bacteriën zijn, hoe warm het is, hoeveel suiker je hebt gebruikt, maar ook vooral hoe zuur je het wil.

Er is zo een moment dat er een particuliere kazig geurtje komt.  Meestal is deze dan top. 

Laat hem niet te lang staan, want je kan er echt azijn van maken. 

 

 

Bottelen en scoby recycleren

  • Neem een (glazen) container waar je scoby in past
  • Haal de scoby uit je grote bokaal en plaats deze in de container
  • Plaats wat vers gebrouwen kombucha mee in de container, dit is je volgende startvloeistof.
  • De rest kan je in flessen gieten (optioneel filteren). Laat voldoende open ruimte over voor de gassen die nog zullen ontwikkelen.

Tip: Ben je iemand die kombucha graag (extra) bruisend heeft?  Plaats de flessen 3 weken in een warme kamer.  Indien dit toch niet genoeg was,  kan je nog 2 koffielepels suiker per fles van 75cl toevoegen.  Wat ook helpt: Overweeg om eerst in je grote bokaal te roeren om de gisten op de bodem in je kombucha terug te krijgen. Je kan nog steeds filteren nadien, de gisten gaan door de filter.

Opgepast: Een fles kombucha die te lang dicht blijft en teveel suiker bevat kan ontploffen, ook in de frigo kan het langzaam verder gisten.   

 

Scoby bijhouden

Je kan de container met de scoby en startvloeistof bijhouden in de frigo.  Let op dat er ook hier nog gasproductie is.

In principe kan je jouw scoby  een maand tot maanden  bijhouden.   Het is wel goed om deze af en toe opnieuw te gebruiken of wat zuiker te geven.

Brouwsel na brouwsel zal je scoby dikker worden, tot een moment dat deze zo dik is en je er een paar lagen van wegneemt.  Je hebt dan een reserve scoby of een scoby om iemand plezier te doen.

Je kan ook verse kombucha in een glas doen, afdekken met een luchtdoorlatend doekje … 1 a 2 weken later staat er een scoby op.

Bron : via deelnemer Plukheyde


Waterkefir: Zelf eenvoudig en snel een authentieke probiotische drank maken

Dit recept helpt je op weg om een verfrissende, gezonde en licht bruisende drank te maken die rijk is aan probiotica en perfect is voor dagelijks gebruik. Waterkefir is een heerlijk alternatief voor de klassieke frisdranken, met het extra voordeel dat het je darmgezondheid ondersteunt. Door zelf waterkefir te maken, weet je precies wat erin zit en kun je experimenteren met verschillende smaken om jouw ideale drank te creëren.

Wat heb je nodig om waterkefir te maken?

Voor het bereiden van waterkefir heb je slechts een paar eenvoudige ingrediënten en wat basismateriaal nodig. Het maken van waterkefir is gemakkelijk en vereist geen speciale apparatuur, waardoor het ideaal is voor thuisgebruik.

Ingrediënten (voor 1 liter) :

  • 1 liter water (bij voorkeur gefilterd kraanwater of bronwater zonder chloor)
  • 1 biologische ongeschilde citroen, kwart toevoegen
  • 30 g (riet)suiker
  • 1 gedroogde vijg (alternatieven zijn dadels of abrikozen), ongezwaveld ( BIO)
  • 50 g waterkefirkorrels 

Benodigde materiaal:

  • Een grote weckpot (met een inhoud van minstens 1,5 liter)
  • Een plastic zeef (metalen zeven kunnen de kefirkorrels beschadigen)
  • Enkele beugelflessen (voor de tweede fermentatie)

Waterkefir maken. Hoe begin je eraan?

Het maken van waterkefir bestaat uit twee fermentatiestappen: de eerste fermentatie, waarbij de basiskefir wordt gemaakt, en de tweede fermentatie, die zorgt voor extra smaak en bubbels. Volg deze eenvoudige stappen om je eigen waterkefir te maken.

Eerste fermentatie: basiskefir

  1. Bereid de ingrediënten voor: Zorg ervoor dat je weckpot en ander keukengerei schoon zijn. Hygiëne is cruciaal bij het fermenteren om ongewenste bacteriën te vermijden.
  2. Ingrediënten mengen: Voeg de waterkefirkorrels, suiker, citroen en gedroogde vijg toe aan de weckpot. Giet 1 liter water in de pot en roer voorzichtig om de suiker volledig op te lossen. De suiker dient als voedsel voor de kefirkorrels en wordt grotendeels omgezet tijdens de fermentatie.
  3. Fermentatieproces: Sluit de weckpot losjes af, zodat er lucht bij kan, maar ongedierte buiten blijft. Laat de pot 24 uur op kamertemperatuur staan. Hoe langer je de kefir laat fermenteren, hoe zuurder en minder zoet het resultaat zal zijn.
  4. Zeef de drank: Na de fermentatietijd zeef je de kefir om de korrels, citroen en vijg te verwijderen. Je kunt de citroen nog even uitknijpen om al het sap te benutten. Spoel de waterkefirkorrels af onder koud water en bewaar ze in de koelkast voor de volgende batch.
  5. Bewaren of verder fermenteren: De basiskefir is nu drinkbaar. Het heeft een milde, verfrissende smaak, maar bevat nog weinig bubbels. Als je van een bruisend drankje houdt, kun je de kefir verder laten fermenteren in de volgende stap.

Tweede fermentatie: sprankelende limonade

  1. Toevoegen van smaak: Voeg aan de basiskefir fruitsap, siroop of kruiden toe, naar smaak.  Voor een vlierbloesemlimonade voeg je bijvoorbeeld 50 gram vlierbloesemsiroop per liter toe. Giet het drankje in beugelflessen.  Je vult ze best niet helemaal tot aan de rand, maar tot vijf centimeter eronder. Sluit de flessen goed af om koolzuurvorming mogelijk te maken.
  2. Fermenteren: Laat de flessen nog eens 24 uur op kamertemperatuur staan. In deze fase wordt het drankje sprankelend doordat de resterende suikers worden omgezet in koolzuur.
  3. Let op de druk: Het is belangrijk om regelmatig de druk in de flessen te controleren door ze voorzichtig te openen. Dat voorkomt dat de flessen exploderen door te veel opgehoopte druk. Een handige tip is om de flessen in een plastic zak te bewaren tijdens de tweede fermentatie, voor het geval er een fles springt.
  4. Klaar om te genieten: Wanneer de kefir de gewenste bruis en smaak heeft, zet je de flessen in de koelkast. De koeling vertraagt de fermentatie, waardoor de smaak stabiel blijft. De kefir is nu klaar om te drinken en kan ongeveer een week in de koelkast bewaard worden.

Op zoek naar ideeën of recepten voor waterkefir?

Een van de meest aantrekkelijke aspecten van waterkefir is de eindeloze mogelijkheid tot variatie. Je kunt experimenteren met verschillende ingrediënten en smaken om je eigen unieke drankjes te creëren. Hier zijn enkele populaire variaties:

  1. Fruitige kefir: Voeg vers of gedroogd fruit toe tijdens de tweede fermentatie, zoals aardbeien, blauwe bessen, mango of ananas. Het fruit geeft extra smaak en kleur aan de kefir, en de natuurlijke suikers in het fruit versterken het fermentatieproces.
  2. Citrus kefir: Naast citroen kun je ook andere citrusvruchten gebruiken, zoals sinaasappel, limoen of grapefruit. Dit geeft een extra verfrissende en licht zure smaak aan de kefir.
  3. Gemberkefir: Voeg een paar plakjes verse gember toe tijdens de tweede fermentatie voor een pittige kick. Gember staat ook bekend om zijn ontstekingsremmende eigenschappen en kan helpen bij de spijsvertering.
  4. Kruidenkefir: Probeer kruiden zoals munt, basilicum, tijm of rozemarijn voor een aromatische toets. Deze kruiden combineren goed met citrusvruchten en geven de kefir een extra laag smaak.
  5. Bloemenkefir: Gebruik eetbare bloemen zoals lavendel, rozenblaadjes of hibiscus om je kefir een bloemige smaak en een aantrekkelijke kleur te geven. Bloemenkefir is bijzonder verfrissend en visueel aantrekkelijk.
  6. Kefir met thee: Voeg een theezakje toe tijdens de tweede fermentatie voor een subtiele theesmaak. Groene thee, kamille of hibiscusthee zijn populaire keuzes die goed samengaan met de natuurlijke zoetheid van kefir.

Veelvoorkomende vragen en problemen bij het maken van waterkefir

Hoewel het maken van waterkefir over het algemeen eenvoudig is, kunnen er soms problemen optreden. Hier zijn enkele veelgestelde vragen en tips om mogelijke problemen te voorkomen:

  • Waarom is mijn waterkefir te zuur geworden?
    Als je waterkefir te lang fermenteert, kan deze heel zuur en droog worden. Verkort de fermentatietijd en proef regelmatig om de smaak in de gaten te houden. Je kunt ook wat extra suiker of siroop toevoegen tijdens de tweede fermentatie om de zuurgraad te balanceren.
  • Waarom groeien mijn kefirkorrels niet meer?
    Kefirkorrels kunnen stoppen met groeien als ze niet genoeg voedingsstoffen krijgen. Zorg ervoor dat je altijd suiker van goede kwaliteit gebruikt en de korrels regelmatig voedt met vers water en suiker. Als je kraanwater gebruikt, kan het helpen om een filter te gebruiken om chloor en andere chemicaliën te verwijderen, die schadelijk kunnen zijn voor de kefirkorrels.
  • Waarom is mijn waterkefir niet bruisend genoeg?
    Dat kan gebeuren als de tweede fermentatie niet lang genoeg heeft geduurd of als de flessen niet goed afgesloten waren. Zorg ervoor dat je de flessen goed afsluit en overweeg om de fermentatietijd te verlengen voor meer koolzuurgas.
  • Mijn kefirkorrels zijn veranderd van kleur, is dat normaal?
    De kleur van kefirkorrels kan variëren afhankelijk van de gebruikte ingrediënten. Gedroogd fruit zoals vijgen of abrikozen kan bijvoorbeeld een bruine tint geven aan de korrels. Dit is normaal en geen reden tot bezorgdheid, zolang de korrels nog actief zijn en de kefir goed fermenteert.
  • Wat moet ik doen als mijn kefirkorrels slijmerig worden?
    Slijmerige korrels kunnen duiden op een onbalans in de bacteriën en gisten. Spoel de korrels goed af met koud water en geef ze een pauze door ze in de koelkast te bewaren in een licht suikerwateroplossing. Gebruik schone materialen en let extra op hygiëne tijdens de bereiding.

Waarom waterkefir maken?

Waterkefir is een verfrissende, gezonde en veelzijdige drank die je eenvoudig thuis kunt maken. Met slechts een paar basisingrediënten en wat geduld kun je genieten van een natuurlijke probiotische drank die je darmgezondheid ondersteunt en je smaakpapillen verwent. Door zelf waterkefir te maken, heb je volledige controle over de ingrediënten en kun je eindeloos variëren met smaken en toevoegingen.

Of je nu kiest voor een simpele basiskefir of experimenteert met exotische smaken en kruiden, waterkefir biedt een gezonde manier om je dorst te lessen. Dus waar wacht je nog op? Haal je ingrediënten in huis, volg de stappen, en geniet van je eigen zelfgemaakte waterkefir!

Bron : www.zester.be